Wykrojnik – co to jest w produkcji etykiet?

Wykrojnik to narzędzie służące do wycinania etykiet w określonym kształcie i wymiarze z zadrukowanej lub niezadrukowanej wstęgi materiału. W produkcji etykiet samoprzylepnych wykrawanie odbywa się najczęściej tak, aby przeciąć materiał wierzchni i warstwę kleju, pozostawiając podkład umożliwiający dalsze prowadzenie etykiet na roli.

Jak działa wykrojnik?

Etykiety zazwyczaj nie są drukowane pojedynczo.

Proces odbywa się na ciągłej wstędze materiału, na której znajduje się wiele powtarzających się użytków. Po drukowaniu trzeba nadać każdej etykiecie właściwy kształt.

Do tego służy wykrawanie.

Ostrze wykrojnika nacina materiał zgodnie z zaprojektowanym konturem. W przypadku klasycznej etykiety samoprzylepnej cięcie powinno oddzielić etykietę od otaczającego ją materiału, ale jednocześnie pozostawić w odpowiednim stanie warstwę podkładową.

Precyzja tego procesu ma wpływ zarówno na wygląd gotowej etykiety, jak i na późniejszą aplikację.

Wykrojnik elastyczny i cylinder wykrawający

W produkcji etykiet stosowane są różne konstrukcje narzędzi.

Jednym z popularnych rozwiązań jest wykrojnik elastyczny montowany na cylindrze magnetycznym. Innym jest pełny, grawerowany cylinder wykrawający.

Producenci profesjonalnych systemów wykrawających oferują zarówno elastyczne wykrojniki magnetyczne, jak i pełne cylindry przeznaczone do długich nakładów i wymagających zastosowań.

Dobór technologii zależy m.in. od:

• rodzaju materiału,
• kształtu etykiety,
• nakładu,
• tolerancji wymiarowych,
• konstrukcji maszyny,
• wymagań dotyczących trwałości narzędzia.

Czy każda nowa etykieta wymaga nowego wykrojnika?

Nie każda zmiana projektu graficznego wymaga nowego narzędzia.

Jeżeli:

• format etykiety pozostaje ten sam,
• kształt się nie zmienia,
• układ produkcyjny jest zgodny,

możliwe jest wykorzystanie już istniejącego wykrojnika.

Nowe narzędzie może być potrzebne przede wszystkim wtedy, gdy zmienia się:

• szerokość lub wysokość etykiety,
• promień zaokrąglenia narożników,
• niestandardowy kontur,
• układ etykiet na wstędze,
• wymagania techniczne procesu.

Dlatego przy projektowaniu nowych etykiet warto sprawdzić, czy drukarnia posiada już odpowiednie narzędzie. W niektórych przypadkach wybór istniejącego formatu może uprościć wdrożenie produktu.

Czy wykrojnik umożliwia produkcję dowolnych kształtów?

Wykrawanie daje dużą swobodę projektową.

Poza klasycznymi etykietami prostokątnymi i okrągłymi można przygotowywać m.in.:

• owale,
• nietypowe wielokąty,
• kształty dopasowane do grafiki lub opakowania,
• etykiety z otworami lub dodatkowymi nacięciami,
• bardziej złożone konstrukcje specjalne.

Trzeba jednak pamiętać, że bardzo drobne elementy, ostre narożniki czy niewielkie odstępy mogą wpływać na stabilność procesu wykrawania i późniejszego usuwania ażuru.

Co dzieje się z materiałem wokół wykrojonej etykiety?

Po wykrojeniu etykiety nadmiar materiału otaczający właściwy kształt jest zwykle oddzielany od podkładu.

Ten proces określa się jako odprowadzanie lub zdejmowanie ażuru.

Na podkładzie pozostają gotowe etykiety w ustalonych odstępach, dzięki czemu mogą zostać ponownie nawinięte na rolkę i później aplikowane ręcznie albo automatycznie.

Dlaczego jakość wykrojnika jest ważna?

Nieprawidłowe lub niestabilne wykrawanie może prowadzić do:

• trudniejszego odklejania etykiet,
• uszkodzeń podkładu,
• niepełnego przecięcia materiału,
• problemów podczas zdejmowania ażuru,
• niestabilnej pracy aplikatora.

W profesjonalnym wykrawaniu znaczenie ma więc nie tylko geometria narzędzia, ale również ustawienie nacisku i precyzja całego układu. Systemy kontroli wykrawania służą m.in. do utrzymywania właściwej siły cięcia i ochrony narzędzia oraz zespołu wykrawającego.

Wykrojnik a projekt graficzny

Projektant powinien znać docelowy format etykiety, ale nie musi sam projektować konstrukcji wykrojnika.

W praktyce drukarnia przygotowuje linię wykrojnika na podstawie uzgodnionych wymiarów i kształtu. Projekt graficzny powinien natomiast uwzględniać obszar cięcia, wymagane spady oraz bezpieczną odległość istotnych elementów od krawędzi.