Pasowanie druku – co oznacza i dlaczego jest ważne?

Pasowanie druku to dokładność wzajemnego położenia kolejnych kolorów, warstw druku lub operacji produkcyjnych względem siebie. Nieprawidłowe pasowanie może powodować widoczne przesunięcia konturów, kolorów, białego poddruku, wykrojnika albo elementów uszlachetniających.

Na czym polega pasowanie kolorów?

W druku wielokolorowym obraz nie zawsze powstaje w jednym momencie.

Poszczególne separacje kolorystyczne mogą być nanoszone kolejno na tę samą wstęgę.

Muszą więc znaleźć się względem siebie w prawidłowym położeniu.

Jeżeli jedna separacja zostanie przesunięta względem pozostałych, na grafice mogą pojawić się m.in.:

• kolorowe obwódki,
• nieostre krawędzie,
• rozjechane drobne napisy,
• nieprawidłowe położenie elementów graficznych.

Pasowanie CMYK

W obrazie budowanym z CMYK poszczególne składowe muszą tworzyć jeden spójny obraz.

Problem jest szczególnie widoczny przy:

• drobnych detalach,
• małym tekście zbudowanym z kilku kolorów,
• cienkich liniach,
• elementach wymagających bardzo dokładnego nakładania separacji.

Dlatego sposób przygotowania projektu może mieć wpływ na jego odporność na niewielkie odchylenia technologiczne.

Pasowanie białego poddruku

Przy druku na transparentnych albo metalizowanych materiałach biały poddruk może znajdować się bezpośrednio pod grafiką kolorową.

Jeżeli jego krawędź nie odpowiada dokładnie położeniu grafiki, biała farba może stać się widoczna obok kolorowego elementu.

W przygotowaniu takich projektów stosuje się odpowiednie rozwiązania prepressowe uwzględniające realne możliwości procesu.

Pasowanie druku do wykrojnika

Pasowanie nie dotyczy wyłącznie kolorów.

Równie istotne może być położenie grafiki względem linii wykrawania.

Jeżeli cięcie zostanie przesunięte względem druku, mogą pojawić się:

• nierówne marginesy,
• przesunięcie obramowania,
• zbyt mała odległość tekstu od krawędzi,
• widoczna różnica w elementach zaprojektowanych symetrycznie.

Właśnie dlatego projekty posiadają spady oraz bezpieczne pola.

Pasowanie uszlachetnień

Podobna zasada dotyczy elementów dodatkowych, takich jak:

• lakier wybiórczy,
• biały poddruk,
• elementy foliowania,
• tłoczenie,
• inne warstwy dekoracyjne.

Jeżeli uszlachetnienie ma dokładnie podkreślać logo lub napis, jego wzajemne położenie względem druku staje się częścią kontroli jakości.

Co wpływa na pasowanie?

Na stabilność procesu mogą wpływać m.in.:

• właściwości materiału,
• napięcie wstęgi,
• geometria narzędzi,
• ustawienie maszyny,
• temperatura,
• prędkość procesu,
• liczba kolejnych operacji,
• konstrukcja projektu.

Materiały mogą w niewielkim stopniu zmieniać swoje zachowanie podczas przetwarzania, dlatego pasowanie jest kontrolowanym parametrem produkcyjnym.

Czy możliwe jest zawsze idealne pasowanie 0,00 mm?

Proces przemysłowy powinien pracować w określonych i kontrolowanych tolerancjach.

Nie należy jednak definiować jakości poprzez założenie, że każda kolejna operacja zawsze zajdzie bez jakiegokolwiek mierzalnego odchylenia.

Wymagana tolerancja powinna wynikać z:

• technologii,
• materiału,
• konstrukcji projektu,
• możliwości urządzenia,
• wymagań jakościowych produktu.

Szczególnie wymagające projekty warto więc konsultować jeszcze przed produkcją.

Pasowanie a przygotowanie projektu

Projekt może być bardziej lub mniej odporny na niewielkie przesunięcia.

Znaczenie mają m.in.:

• wielkość drobnego tekstu,
• liczba kolorów budujących małe elementy,
• szerokość cienkich linii,
• obramowania znajdujące się blisko wykrojnika,
• sposób przygotowania białego poddruku,
• sposób przygotowania uszlachetnień.

Dlatego etap prepress nie polega jedynie na „wysłaniu pliku na maszynę”. Projekt musi zostać przygotowany do konkretnego procesu produkcyjnego.